Wie in de winter en vroege lente aan de Costa Blanca Noord is, kan het niet missen: de heuvels en valleien kleuren wit en zachtroze van de amandelbloesem. Rond dorpen als Jalón, Alcalalí en Benissa is het een waar sprookje, en bovendien het startpunt van één van de typische producten uit deze regio: de amandel.
Wanneer bloeien de amandelbomen?
De amandelbloesem is één van de eerste tekenen dat de lente eraan komt. In januari, heel soms zelfs eind december als de winter erg zacht is, verschijnen de eerste witte en roze bloemen. In februari is de bloei op haar hoogtepunt en lijken de valleien een deken van witte en roze bloesem te dragen. Het is een korte maar magische periode; een paar weken waarin de hele streek geurt en kleurt en de rustige wegen veranderen in geliefde wandel- en fietsbestemmingen. Niet voor niets worden er in de Jalón-vallei (Vall de Pop) en rond het dorpje Alcalalí met name, speciale bloesemroutes uitgezet.
Soorten amandelen
Er zijn wereldwijd veel variëteiten, maar in Spanje draait het vooral om twee soorten:
-
- Zoete amandel (almendra dulce)
Dit is de bekende eetbare amandel die rauw, geroosterd, geblancheerd of verwerkt in gebak, nougat en marsepein wordt gebruikt.
- Zoete amandel (almendra dulce)
-
- Bittere amandel (almendra amarga)
Deze bevat van nature amygdaline en wordt daarom rauw niet gegeten. In kleine hoeveelheden wordt hij wel gebruikt voor aroma’s, olie of likeur.
- Bittere amandel (almendra amarga)
Aan de Costa Blanca Noord vind je vooral zoete amandelen: kleiner van formaat dan de Californische variant, maar rijk aan smaak.
Oogsttijd: van zomer tot nazomer
De oogst van amandelen vindt plaats van augustus tot oktober, afhankelijk van het weer en het ras. Zodra de groene bolster om de noot indroogt en openbarst, weet men dat het tijd is om de noten te plukken.
Om te oogsten worden er traditioneel netten onder de bomen gelegd. Met lange stokken wordt tegen de takken geslagen zodat de amandelen naar beneden vallen. Daarna worden de noten verzameld, in de zon gedroogd en wordt de bolster verwijderd.
Op moderne boomgaarden zie je steeds vaker mechanische schudders, machines die de bomen voorzichtig laten trillen, zodat de noten sneller loslaten. Na het drogen blijven de harde notendoppen over, die later machinaal gekraakt worden.
Van dop tot kern
De harde doppen worden gebroken en de amandelpitten gescheiden. Deze kunnen dan rauw gegeten worden, geroosterd, tot amandelmeel worden vermalen of geperst tot amandelolie. Spaanse amandelen staan bekend om hun intense, zoete smaak en worden niet alleen lokaal verwerkt, maar ook wereldwijd geëxporteerd.
En naast hun heerlijke smaak zijn amandelen ook nog eens gezond. Ze bevatten veel vitamine E, magnesium, plantaardige eiwitten en onverzadigde vetten. Ze helpen bij het op peil houden van een stabiele bloedsuikerspiegel en leveren langdurige energie. Een klein handje per dag wordt vaak aanbevolen als gezond tussendoortje.
Bekende Spaanse producten met amandel
-
- Turrón uit Jijona (Xixona) en Alicante
- Marsepein
- Almendras fritas con miel (geroosterde amandelen met honing)
- Polvorones (Spaanse kerstkoekjes)
- Ajo blanco (koude soep met amandel en olijfolie)
- Horchata de almendra (romige drank van gemalen amandelen)
- Groene olijf gevuld met een amandel
- Amandeltaarten en koekjes (iedere dorp heeft zijn eigen specialiteit)
Waarom zijn amandelen uit de Costa Blanca zo bijzonder?
Wie in januari of februari door de Jalón-vallei of rond Guadalest rijdt, begrijpt meteen waarom de amandel zo’n iconische vrucht is voor deze streek. De bomen staan er al generaties lang; vaak zijn het familieboomgaarden die van grootouders op kleinkinderen zijn overgegaan. Het warme mediterrane klimaat met lange zomers en zachte winters zorgt ervoor dat de amandelen langzaam kunnen rijpen en een bijzonder volle, zoete smaak ontwikkelen.
De laatste jaren zijn sommige boomgaarden zwaar op de proef gesteld door de bacterie Xylella fastidiosa. Hele rijen oude bomen verdwenen en families moesten opnieuw beginnen. Toch heeft deze periode ook laten zien hoe sterk de verbondenheid met het land is: overal zie je nieuwe aanplant, jonge bomen die symbool staan voor herstel en doorzettingsvermogen.
Daarom proef je in elke amandel niet alleen de zon, de droge berglucht en de kalkrijke bodem, maar ook een verhaal van traditie, veerkracht en liefde voor het landschap. Amandelen van hier zijn dus meer dan zomaar een product – ze zijn een levend stukje geschiedenis dat elk jaar opnieuw in bloei komt.
Tips voor bezoekers
En wie de streek bezoekt in de bloesemtijd of tijdens de oogsttijd merkt dat (ook) de amandel hier ook een sociaal gebeuren is. In dorpen als Alcalalí en Jalón worden bloesemfeesten georganiseerd met tapasroutes met de amandel als thema, amandel-bakwedstrijden, muziek en wandelingen met een gids langs de mooiste bloeiende boomgaarden. Ook in de oogstperiode bruist het van de kleine markten en proeverijen: overal ruik je vers geroosterde noten en proef je lokale lekkernijen.
En als je na een bezoek aan de Costa Blanca een zakje amandelen mee naar huis neemt, wil je die natuurlijk zo lang mogelijk lekker houden. Amandelen voelen zich het best thuis op een koele, droge plek in een afgesloten pot of blik. Wie ze maanden wil bewaren, legt ze gewoon in de koelkast – daar blijven ze heerlijk knapperig – en in de vriezer zelfs tot een jaar. Je merkt meteen of ze nog vers zijn: een goede amandel ruikt licht nootachtig en smaakt fris, met een knapperige bite. Worden ze wat zacht, muf of krijgen ze een vettige geur, dan zijn ze over hun hoogtepunt heen. Maar eerlijk is eerlijk: wie eenmaal die zoete smaak van de Costa Blanca kent, laat ze zelden zo lang liggen.
Kortom
De amandelboom is één van de symbolen van de Costa Blanca Noord, naast de moscatel wijn en de olijfolie. Van de eerste bloesems in de winter tot de geurige amandeloogst in de nazomer – dit is een product dat onlosmakelijk verbonden is met het landschap én de keuken van deze streek.
