IBI & Basura in Spanje: de peildatum bepaalt wie betaalt

Bij de aankoop of verkoop van een woning in Spanje komen vaak vragen naar boven over de gemeentelijke belastingen, met name de IBI (Impuesto sobre Bienes Inmuebles, onroerendzaakbelasting) en de basura (afvalstoffenheffing). Wie is er eigenlijk verantwoordelijk voor de betaling van deze belastingen wanneer een woning van eigenaar wisselt?

Wat is IBI en basura en wanneer moet je die betalen?

• De IBI is de Spaanse onroerendzaakbelasting die jaarlijks moet worden betaald door de eigenaar van een woning, perceel of ander onroerend goed. De hoogte wordt berekend op basis van de valor catastral (kadastrale waarde), die doorgaans lager ligt dan de marktwaarde van het pand en verschilt per gemeente. De aanslag voor de IBI wordt één keer per jaar geïnd, meestal tussen september en november.

• De basura is de afvalstoffenheffing waarmee de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval wordt bekostigd. In de provincie Alicante wordt deze in de meeste gemeenten één keer per jaar geïnd, meestal in maart of april. Alleen in sommige gemeenten kiest SUMA ervoor de heffing in twee termijnen te splitsen, bijvoorbeeld in maart en september.

• In bepaalde gemeenten (met een eigen waternet) wordt bovendien ook de waterrekening via SUMA geïnd, waardoor meerdere posten in één aanslag kunnen worden gecombineerd.

De peildatum van 1 januari

Voor zowel de IBI als de basura geldt dat de peildatum 1 januari doorslaggevend is. Degene die op die datum als eigenaar in het kadaster geregistreerd staat, is voor het gehele jaar belastingplichtig. SUMA past de tenaamstelling slechts één keer per jaar aan op basis van deze datum. Wanneer een woning bijvoorbeeld in juni wordt verkocht, blijft de verkoper formeel het hele jaar verantwoordelijk voor de betaling van de IBI en basura, omdat hij of zij op 1 januari nog als eigenaar geregistreerd stond. Dit kan tot verwarring leiden bij kopers die de woning al in gebruik hebben, maar nog geen aanslag op hun naam zien.

Verrekening van de kosten bij (ver)koop

Om dit te regelen, wordt in de koopakte (escritura de compraventa) vooraf een afspraak gemaakt tussen koper en verkoper. Vaak wordt gekozen voor een pro rata-verdeling, waarbij de verkoper betaalt voor de periode tot aan de overdracht en de koper het deel vanaf de overdracht tot het einde van het jaar. Het kan echter ook zo zijn dat partijen afspreken dat de verkoper, of juist de koper, de volledige belasting voor dat jaar op zich neemt. Hoe de verdeling precies plaatsvindt, hangt dus af van de onderlinge afspraken die vóór het tekenen van de koopakte zijn besproken en vastgelegd, ook al blijft SUMA de aanslag voor dat jaar altijd bij de verkoper innen.

Hoe controleren of IBI en basura zijn betaald?

De betaling van de IBI en basura kan worden gecontroleerd via de website of balie van SUMA, door middel van een recent betaalbewijs (justificante de pago) van de verkoper of via de bankafschriften bij automatische incasso. Bij een woningoverdracht zorgt de notaris dat dit vooraf wordt gecontroleerd, omdat eventuele openstaande schulden aan het pand verbonden blijven.

Praktisch advies

Controleer altijd welke afspraken in de koopakte zijn opgenomen over de verdeling van de IBI en basura en houd er rekening mee dat de tenaamstelling pas in het volgende belastingjaar wordt aangepast. Informeer daarnaast of in jouw gemeente ook de waterrekening via SUMA wordt geïnd en let op de gebruikelijke incassoperiodes:

• de IBI wordt meestal tussen september en november geïnd, terwijl

• de basura doorgaans in maart of april plaatsvindt (soms met een tweede termijn in september).

Conclusie

De IBI is de onroerendzaakbelasting, de basura de afvalstoffenheffing en in sommige gemeenten wordt ook de waterrekening via SUMA geïnd. Voor al deze lasten geldt dat de eigenaar die op 1 januari in het kadaster staat geregistreerd, de officiële belastingplichtige is voor het gehele jaar. Bij een verkoop halverwege het jaar betaalt de verkoper de aanslag, maar via de koopakte wordt deze belasting doorgaans pro rata verrekend met de koper (uitzonderingen daar gelaten).